Hiszpańskie czasowniki z obocznościami (odmiana i przykłady użycia)
Na początku nauki wydaje się, że odmiana hiszpańskich czasowników to czysta matematyka: końcówka tu, końcówka tam i gotowe (sprawdź mój wpis o hiszpańskich czasownikach regularnych, aby się o tym przekonać). A potem nagle trafiasz na quiero, puedes, vuelve i okazuje się, że w środku słowa coś się magicznie przestawiło. Uspokoję Cię! To nie chaos, tylko oboczności, które mają swoje zasady.
W tym wpisie postaram się je rozłożyć na czynniki pierwsze. Zobaczysz, kiedy i dlaczego zmieniają się samogłoski w temacie czasownika, jak wygląda odmiana takich form w czasie teraźniejszym i jak używać ich w zwykłych, codziennych zdaniach. To chyba zaczynamy!
Co to jest oboczność?
Oboczność to nic innego jak pewna zmiana w temacie/rdzeniu czasownika przy jego odmianie. W przypadku czasowników regularnych przy odmianie zmieniamy tylko końcówki dla konkretnych osób (a temat/rdzeń pozostaje ten sam), a w przypadku czasowników nieregularnych właśnie z obocznościami zmienia się również samogłoska w ich temacie, czyli w „środku” słowa. Innymi słowy: czasownik zachowuje swoje końcówki, ale jego rdzeń lekko się przekształca w niektórych formach.
Rodzaje oboczności w języku hiszpańskim
oboczność e → ie
przykład: querer (chcieć)
| zaimek osobowy | QUERER |
|---|---|
| yo | QUIERO |
| tú | QUIERES |
| él / ella / usted | QUIERE |
| nosotros/as | QUEREMOS |
| vosotros/as | QUERÉIS |
| ellos / ellas / ustedes | QUIEREN |
Inne czasowniki z tą obocznością:
pensar (myśleć), empezar (zaczynać), entender (rozumieć), cerrar (zamykać)…
Przykłady: Quiero aprender español. (Chcę nauczyć się hiszpańskiego.)
¿Entiendes esta pregunta? (Rozumiesz to pytanie?)
María empieza el trabajo a las ocho. (María zaczyna pracę o ósmej.)
oboczność e → i
przykład: pedir (prosić, zamawiać)
| zaimek osobowy | PEDIR |
|---|---|
| yo | PIDO |
| tú | PIDES |
| él / ella / usted | PIDE |
| nosotros/as | PEDIMOS |
| vosotros/as | PEDÍS |
| ellos / ellas / ustedes | PIDEN |
Inne czasowniki z tą obocznością:
repetir (powtarzać), servir (serwować), vestir (ubierać), seguir (kontynuować)…
Przykłady: Siempre pido café con leche. (Zawsze zamawiam kawę z mlekiem.)
Ella sirve la cena. (Ona podaje kolację.)
¿Repites la pregunta, por favor? (Powtórzysz pytanie, proszę?)
oboczność o → ue
przykład: poder (móc)
| zaimek osobowy | PODER |
|---|---|
| yo | PUEDO |
| tú | PUEDES |
| él / ella / usted | PUEDE |
| nosotros/as | PODEMOS |
| vosotros/as | PODÉIS |
| ellos / ellas / ustedes | PUEDEN |
Inne czasowniki z tą obocznością:
volver (wracać), dormir (spać), costar (kosztować), encontrar (znajdować)…
Przykłady: No puedo ir hoy. (Nie mogę dziś iść.)
Ellos vuelven tarde a casa. (Oni wracają późno do domu.)
¿Duermes bien por la noche? (Śpisz dobrze w nocy?)
oboczność u → ue
przykład: jugar (grać)
| zaimek osobowy | JUGAR |
|---|---|
| yo | JUEGO |
| tú | JUEGAS |
| él / ella / usted | JUEGA |
| nosotros/as | JUGAMOS |
| vosotros/as | JUGÁIS |
| ellos / ellas / ustedes | JUEGAN |
Przykłady: Juego al fútbol con mis amigos. (Gram w piłkę z moimi znajomymi.)
¿Juegas a videojuegos? (Grasz w gry wideo?)
Uwaga
Na pierwszy rzut oka te zmiany w środku czasownika mogą wydawać się nielogiczne, ale prawda jest taka, że hiszpański jest tu całkiem konsekwentny. Gdy opanujesz oboczności, nagle zaczniesz je rozpoznawać w nowych słowach i nic Cię już nie zaskoczy.
Potraktuj to jak nową umiejętność językową, a nie listę wyjątków do wykucia. Teraz czas przejść do ćwiczeń i sprawić, żeby te formy zaczęły pojawiać się w Twoich zdaniach zupełnie automatycznie.
Chcesz przećwiczyć te czasowniki w praktyce?
W moim minikursie audio „Czasowniki nieregularne z obocznościami” przećwiczysz W MOWIE 15 podstawowych hiszpańskich czasowników z obocznościami, bez których ani rusz! Co więcej, przećwiczysz je aż w 180 różnych kontekstach oraz zaczniesz krok po kroku mówić po hiszpańsku dzięki specjalnie opracowanym nagraniom audio. Nagrania możesz odsłuchiwać gdziekolwiek i kiedykolwiek tylko chcesz (np. gotując, jadąc do pracy samochodem, czekając w kolejce itp.). Kliknij w poniższy baner i dowiedz się więcej. Z kodem PREZENT kupisz kurs 10% taniej!
